Niger

Door het geweld van de islamitische terreurgroep Boko Haram heeft de Diffa regio in het zuidoosten van Niger sinds 2014 te maken met de instroom van vluchtelingen uit Nigeria.
vervolg-theme-image-back
.

In het kort...

In 2009 begon de islamitische groepering Boko Haram een gewapende opstand tegen de seculiere overheid van Nigeria. Boko Haram's doel - het  oprichten van een islamitisch kalifaat in het religieus gemengde Nigeria - heeft al meer dan 1,2 miljoen mensen op de vlucht doen slaan, onder andere naar buurland Niger. 

Recente aanvallen van Boko Haram in de Diffa regio in het zuidoosten van Niger laten zien dat de terreurgroep haar activiteiten uitbreidt naar buurlanden. De humanitaire en veiligheidssituatie in Niger is door dit geweld verslechterd en heeft voor tienduizenden ontheemden gezorgd. 

Inwoners: 17.5 miljoen
Oppervlakte: 1.266.700 km²
Hoofdstad: Niamey
Staatshoofd: President Issoufou Mahamadou
Conflict: 2009-heden
Vluchtelingen: 1.172 (juni 2015)
Ontheemden: 50.000 (april 2014)

Conflict

In 1999 maakte de democratie zijn terugkeer in Nigeria. Toch bestaat er al meer dan tien jaar een duidelijke tweedeling in Nigeria: het noorden van het land hangt de islam aan, het zuiden is grotendeels christelijk. 

In 2002 werd de islamitische terreurorganisatie Boko Haram opgericht in de staat Borno. De groepering streeft naar een verbod op al het onderwijs niet gebaseerd op de islam – de geweldplegingen beperkten zich de eerste jaren tot deze staat. Inmiddels strijdt de Boko Haram niet alleen meer tegen westers onderwijs, maar ook tegen culturele, religieuze en wetenschappelijke invloeden die het aan het westen toeschrijft. 

In 2009 is de organisatie, onder leiding van de nieuwe leider Shekau, nog verder geradicaliseerd. Boko Haram probeert de Nigeriaanse staat systematisch te destabiliseren en de sharia op te leggen in het noordoosten.  Waar de eerste aanvallen zich nog vooral richtten op de overheid (leger, politie, ambtenaren) worden er  nu ook  aanslagen gepleegd op kerken, scholen en worden er zelfs moskeeën in brand gestoken. Tussen 2013 en half 2014 heeft Boko Haram 211 scholen verwoest.

De organisatie heeft zich ook schuldig gemaakt aan de ontvoering van zeker 500 vrouwen en meisjes in het noordoosten; Boko Haram is recentelijk onder een breed publiek bekend geraakt door de ontvoering van 276 schoolmeisjes in april 2014 in Chibok het noordoosten van het land en van het grote aantal aanslagen in het afgelopen jaar. In januari 2015 voerde Boko Haram een zeer gewelddadige aanval uit op de stad Baga , waarbij naar verluidt zeker 2.000 mensen zouden zijn omgekomen – de dodelijkste aanval van Boko Haram ooit.

Naar aanleiding van het toenemende geweld en constante dreiging zijn meer dan honderdduizenden mensen op de vlucht geslagen, binnen eigen landsgrenzen en naar omliggende buurlanden. Tenminste 150.000 vluchtelingen hebben inmiddels hun heil gezocht in Niger, Kameroen en Tsjaad. Ook deze landen krijgen te maken met het geweld van de Boko Haram: de vluchtelingen en de lokale bevolking leven hier eveneens in angst. 

In Nigeria zijn ruim 1.2 miljoen mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht geslagen voor het geweld. Daarbij moet worden opgemerkt dat inter-communale confrontaties in het midden van het land, die worden veroorzaakt door etnische en religieuze spanningen, ook bijdragen aan dit enorme aantal. Immers, hier ligt de scheiding van het Islamitische noorden en het Christelijke zuiden van Nigeria. Toch zijn verreweg de meeste ontheemden op de vlucht geslagen als gevolg van het geweld van Boko Haram. 

De Verenigde Naties heeft een oproep gedaan naar landen in West-Afrika en Centraal-Afrika om gezamenlijk de strijd tegen Boko Haram in Noord-Nigeria aan te gaan. Naast de bedreiging die Boko Haram vormt voor de Nigeriaanse economie en bevolking, worden de omliggende landen van Nigeria ook aangetast door het geweld. Leger troepen uit onder andere Tsjaad zijn al een aanval begonnen tegen het leger van Boko Haram.

Met de verkiezingen in het vooruitzicht vreest men dat het geweld alleen nog maar toe zal nemen en verdere escalatie zal volgen. De presidentsverkiezingen waren gepland op 14 februari, maar zijn met minstens zes weken uitgesteld. Hierdoor heeft de regionale strijdmacht meer tijd om het noordoosten van het land, waar Boko Haram actief is, veiliger te maken.

Hulpverlening

Er zijn slechts enkele hulporganisaties in het gebied actief en de geboden hulp is ontoereikend om alle vluchtelingen te voorzien van voeding, water, sanitair, gezondheidszorg en opvang. Met het regenseizoen in zicht en de druk op de voedselvoorziening wordt gevreesd voor voedselschaarste en het uitbreken van besmettelijke ziekten.

Stichting Vluchteling voert in samenwerking met alliantiepartner International Rescue Committee (IRC) een snel noodhulp programma uit in Niger om de vluchtelingen te helpen.