10-07-2019 | Irak

"Maak je over hem geen zorgen meer, en vergeet dit telefoonnummer maar"

Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling, is deze week in Duhok, Irak. (Foto: Eddy van Wessel, IS-openluchtgevangenis, Tel Afar, Irak, 2019). Daar spreekt zij met Jezidi's, een minderheidsgroep in het grensgebied van Irak met Syrië en die door geweld van de Islamitische Staat gevlucht zijn. Tineke Ceelen sprak met Hajar. Lees hieronder zijn verhaal. 

Duhok, Irak, woensdag 10 juli 2019

De Jezidi's zijn ter prooi gevallen aan IS

We praten met Hajar. Normaliter coordineert deze jonge ingenieur de vele hulpactiviteiten van Yazda, een organisatie van Jezidi's, voor Jezidi's. Deze religieuze minderheidsgroep in het grensgebied van Irak met Syrië, viel in de zomer van 2014 ten prooi aan de extremisten van de Islamitische Staat.

Het was volgens de Jezidi's zelf de 74e poging tot volkerenmoord op het Jezidi volk vanwege hun eeuwenoude geloof 

Hierin staan zeven engelen centraal staan. De belangrijkste heet Taus Malek en die denken ze in de Islam ook te kennen, maar dan als de duivel.

Er is geen Jezidi die niet ernstig is getroffen door IS 

Hajars familie woonde in augustus 2014 niet in het Sinjargebergte, het hele gezin overleefde. ‘Maar’, vervolgt Hajar met zachte maar krachtige stem, ‘er is geen Jezidi die niet ernstig getroffen werd door IS. Hajar vertelt het verhaal van zijn beste vriend in het dorp Kocho.‘s Avonds spraken ze elkaar nog via de telefoon. De volgende dag toen hij opstond was iedereen in rep en roer, Kocho was in handen gevallen van IS die nacht. In ongeloof belde Hajar zijn vriend. De telefoon werd opgenomen maar niet door de rechtmatige eigenaar.

Een Arabisch sprekende man beet Hajar toe dat zijn vriend binnen twee uur dood zou zijn, dat alle mannen uit Kocho geëxecuteerd zouden worden.

‘Maak je over hem geen zorgen meer, en vergeet dit telefoonnummer maar’, voegde de stem aan de andere kant van de lijn nog wreed toe. En toen werd de verbinding verbroken. ‘Ik was totaal in paniek’, verzucht Hajar, maar dat waren we allemaal.

IS-openluchtgevangenis: verhalen van marteling en horror

Ik laat Hajar een foto zien die de Nederlandse fotograaf Eddy van Wessel maakte van een verlaten IS-openluchtgevangenis voor Jezidi's in Tal Afar. ‘Oh ja’, reageert hij, ‘we kennen alle verhalen van overlevenden, ook over deze gevangenis. IJskoud in de winter, snikheet in de zomer.

De extremisten van IS maakten 11-jarige meisjes zwanger, jonge vrouwen werden eindeloze keren per nacht verkracht, talloze mannen en jongens afgeslacht. 

Zo’n gevangenis is het minste. De verhalen van Hajar en zijn volk zijn eigenlijk te gruwelijk om aan te horen, te vreselijk om verder te vertellen, en toch moeten ook deze verhalen opgetekend worden, de vele doden mogen niet voor niets gestorven zijn, de slachtoffers moeten geholpen worden en de daders bestraft.