Update: voorlopig geen terugkeer van Rohingya naar Myanmar

Mensenrechtenorganisaties zeggen dat het plan om Rohingya-vluchtelingen terug te laten keren naar Myanmar vanuit Bangladesh gevaarlijk en voorbarig is, terwijl de vluchtelingen volledig in het duister worden gelaten over hun eigen toekomst. Lees hier de laatste ontwikkelingen.

De situatie nu

Zo’n 730.000 Rohingya vluchtten naar Bangladesh vanaf augustus 2017, op de vlucht voor militaire zuivering in Myanmar.

Op 15 november 2018 wilden Myanmar en Bangladesh een start maken met het terugsturen van Rohingya-vluchtelingen. Initieel zouden er 2.260 Rohingya teruggestuurd worden naar Myanmar. Maar het was onduidelijk wie naar huis zou worden teruggestuurd, of wat de autoriteiten van Bangladesh zouden doen als zij zouden weigeren te vertrekken. Dit veroorzaakte angst en verwarring in de overvolle vluchtelingenkampen in Bangladesh, waar de Rohingya nu verblijven.

Verschillende mensenrechtenorganisaties riepen Bangladesh op om het plan op te schorten, en zeggen dat terugkeer nu gevaarlijk en zeer voorbarig is. Generaties lang zijn de Rohingya hun staatsburgerschap in Myanmar geweigerd, en de beperkingen en vijandigheid jegens hen zijn het laatste jaar niet verdwenen. Bovendien vluchten momenteel nog altijd Rohingya uit Myanmar richting Bangladesh uit angst voor repressie en geweld.

Niet geïnformeerd

Rohingya-vluchtelingen zeggen zelf dat ze niet zijn geraadpleegd over terugkeer; en dat ze niet terug zullen gaan voordat hun veiligheid en rechten kunnen worden gegarandeerd. Eerdere terugkeer naar Myanmar na eerder conflict begin jaren negentig leek niet geheel op vrijwilliger basis te zijn gebeurd  en bracht geen vermindering van onderlinge spanningen tussen Rohingya en Rakhine bevolkingsgroepen in Rakhine State.

Rohingya zijn bang dat hun leven, families en gemeenschappen opnieuw zullen worden aangevallen als ze terug zijn in hun thuisland.

Lopend onderzoek in de kampen van Bangladesh toont verwarring en angst bij Rohingya-vluchtelingen. Sommige Rohingya willen graag terug naar Myanmar, maar maken zich zorgen over hun wettelijke status, verder geweld en hoe ze zouden overleven nu hun voormalige huizen en dorpen zijn afgebroken. Anderen waren te bang om zelfs maar te overwegen om terug te gaan. Velen zeiden dat ze geen duidelijke informatie hadden over hoe het terugkeerproces zou werken, of dat ze gedwongen zouden worden terug te keren.

Rohingya hebben dan ook een sterke behoefte aan meer informatie.

Waar gaan ze naar terug?

Bangladesh en Myanmar zeggen dat Rohingya-vluchtelingen teruggebracht zullen worden in groepen van 150. Beide landen hebben herhaaldelijk gezegd dat terugkeer ‘veilig en vrijwillig’ moet zijn. Ze hebben lijsten samengesteld van enkele duizenden vluchtelingen die momenteel in Bangladesh wonen, maar volgens Human Rights Watch hebben de autoriteiten van Bangladesh de namen willekeurig gekozen. Rohingya in de kampen van Bangladesh zijn erg bang dat hun namen op de lijsten zullen staan.

De autoriteiten van Myanmar zeggen dat vluchtelingen zullen worden overgebracht naar een 'doorgangskamp' in een Hla Poe Kaung, ten noorden van de stad Maungdaw, in het noordelijke deel van Rakhine State.

Een analyse van satellietbeelden eerder dit jaar suggereert dat het kamp is gebouwd bovenop de overblijfselen van tenminste vier voormalige Rohingya-dorpen, op land dat werd verbrand en verwoest tijdens de militaire zuivering van vorig jaar.

De autoriteiten van Myanmar blijven zware beperkingen opleggen aan humanitaire organisaties in het noorden van Rakhine State. UNHCR verklaarde dat Rohingya, die in het noorden van Rakhine State verblijven, zich niet vrij mogen bewegen en moeilijk toegang hebben tot gezondheidszorg en scholen. Alle groepen in het gebied, inclusief Rohingya en etnische Rakhine gemeenschappen, leven in angst en wantrouwen ten opzichte van elkaar.

Voorbarig

Mensenrechtenorganisaties hebben het laatste terugkeerplan grotendeels veroordeeld en het voorbarig en gevaarlijk genoemd. Ze riepen Bangladesh op om zijn repatriëringsplan af te breken. Velen hebben gewaarschuwd dat terugkerende Rohingya een groot risico lopen op verder geweld.

UNHCR is niet betrokken is bij het laatste terugkeerplan van de regering van Bangladesh en Myanmar en stelt dat terugkeer van  Rohingya alleen kan worden ondersteund als deze op geheel vrijwillige basis is gebeurd en er harde garanties zijn ingebouwd voor de veiligheid en de burgerrechten van de terugkeerders.

Situatie nu: voorlopig uitgesteld?

Pogingen om Rohingya-vluchtelingen terug te sturen naar Myanmar zijn onderbroken nadat niemand bereid was om in de bus te stappen om over de grens te worden teruggebracht. In plaats daarvan werd er geprotesteerd. De Bengaalse autoriteiten zeggen dat ze zich blijven inzetten voor het terugsturen van Rohingya, maar zullen het opnieuw proberen na de algemene verkiezingen van 30 december. Veel vluchtelingen staan wantrouwend tegenover de Bengaalse autoriteiten en dit zou kunnen leiden tot voortzetting van de protesten in de Cox's Bazaar-kampen.

Gerelateerde projecten

Hulp voor vluchtelingen en migranten aan Pools - Wit-Russische grens
Hulp voor vluchtelingen en migranten aan Pools - Wit-Russische grens
Voedseldistributie en schoon water aan door droogte getroffen ontheemden in Baidoa
Voedseldistributie en schoon water aan door droogte getroffen ontheemden in Baidoa
Basis gezondheidzorg door rugzakdokters
Basis gezondheidzorg door rugzakdokters
Medische zorg en noodvoeding in Kabul
Medische zorg en noodvoeding in Kabul
Medische en psychologische zorg in Sinjar, Irak
Medische en psychologische zorg in Sinjar, Irak
Noodhulp voor door droogte en conflict getroffen ontheemden in Somali en Oromia regio
Noodhulp voor door droogte en conflict getroffen ontheemden in Somali en Oromia regio
Levensreddende (medische) noodhulp voor Oekrainers op de vlucht
Levensreddende (medische) noodhulp voor Oekrainers op de vlucht
Onderdak en bescherming voor ontheemden getroffen door conflicten en overstromingen
Onderdak en bescherming voor ontheemden getroffen door conflicten en overstromingen
Medische zorg voor Afghaanse vluchtelingen in Teheran, Iran
Medische zorg voor Afghaanse vluchtelingen in Teheran, Iran
Water, sanitaire voorzieningen en cashhulp voor ontheemden in de regio Oromia
Water, sanitaire voorzieningen en cashhulp voor ontheemden in de regio Oromia
Ondersteuning van mensen op de vlucht in Subotica
Ondersteuning van mensen op de vlucht in Subotica
Medische-, psychologische- en traumahulp voor vluchtelingen uit Oekraïne
Medische-, psychologische- en traumahulp voor vluchtelingen uit Oekraïne
Juridische en psychosociale steun voor mensen op de vlucht
Juridische en psychosociale steun voor mensen op de vlucht
Voedsel, water en hygiene voor ondervoede kinderen en vrouwen
Voedsel, water en hygiene voor ondervoede kinderen en vrouwen
Medische zorg, voedsel en onderdak voor ontheemden
Medische zorg, voedsel en onderdak voor ontheemden
Psychosociale hulp voor kwetsbare bevolking in Meme en Fako in het zuidwesten van Kameroen
Psychosociale hulp voor kwetsbare bevolking in Meme en Fako in het zuidwesten van Kameroen
Cash noodhulp aan Syrische vluchtelingen en Jordaanse gezinnen
Cash noodhulp aan Syrische vluchtelingen en Jordaanse gezinnen
Onderwijs, zorg en hulp pakketten voor ontheemde kinderen en gastgezinnen in Noord-Kivu
Onderwijs, zorg en hulp pakketten voor ontheemde kinderen en gastgezinnen in Noord-Kivu
Bescherming, medische en psychosociale hulp voor mensen op de vlucht in Moldavië
Bescherming, medische en psychosociale hulp voor mensen op de vlucht in Moldavië
Onderwijs en bescherming voor Myanmarese vluchtelingen in Thailand
Onderwijs en bescherming voor Myanmarese vluchtelingen in Thailand
Noodhulp aan ontheemden en slachtoffers van droogte in Mandera
Noodhulp aan ontheemden en slachtoffers van droogte in Mandera
Noodhulp voor slachtoffers overstromingen Pakistan
Noodhulp voor slachtoffers overstromingen Pakistan
Voorlichting over gevaren van achtergebleven explosieven
Voorlichting over gevaren van achtergebleven explosieven
Winterhulp in het oosten van Oekraïne
Winterhulp in het oosten van Oekraïne
Bescherming en noodhulp voor overlevenden van seksueel geweld
Bescherming en noodhulp voor overlevenden van seksueel geweld
Onderdak, voedsel en sanitaire voorzieningen in de provincie Lake, Tsjaad
Onderdak, voedsel en sanitaire voorzieningen in de provincie Lake, Tsjaad
Noodhulp en medische zorg voor ontheemden en dorpelingen in Shan-staat
Noodhulp en medische zorg voor ontheemden en dorpelingen in Shan-staat
Kindbescherming en voedselhulp aan vluchtelingen in Athene
Kindbescherming en voedselhulp aan vluchtelingen in Athene
Spoedhulp en bescherming voor Rohingya-vluchtelingen in Cox's Bazar
Spoedhulp en bescherming voor Rohingya-vluchtelingen in Cox's Bazar
Noodhulp aan ontheemden in Lviv en in het oosten van Oekraïne
Noodhulp aan ontheemden in Lviv en in het oosten van Oekraïne
Medische en psychosociale hulp voor overlevers van seksueel geweld
Medische en psychosociale hulp voor overlevers van seksueel geweld
Water en sanitaire voorzieningen in vluchtelingenkamp Um-Rakouba, Soedan
Water en sanitaire voorzieningen in vluchtelingenkamp Um-Rakouba, Soedan
Opruimen van en voorlichting over landmijnen in Oekraïne
Opruimen van en voorlichting over landmijnen in Oekraïne
Levensonderhoud, cashhulp en water aan door droogte getroffen ontheemden in Kismayo
Levensonderhoud, cashhulp en water aan door droogte getroffen ontheemden in Kismayo
Zorg voor mensen met psychische aandoeningen in Libanon
Zorg voor mensen met psychische aandoeningen in Libanon
Noodhulp, bescherming en medische zorg voor mensen op de vlucht in Bosnië en Herzegovina
Noodhulp, bescherming en medische zorg voor mensen op de vlucht in Bosnië en Herzegovina
Voedsel, drinkwater, slaapzakken en meer voor mensen op de vlucht
Voedsel, drinkwater, slaapzakken en meer voor mensen op de vlucht
Financiële steun voor onderdak in het noorden van Libanon
Financiële steun voor onderdak in het noorden van Libanon
Kleinschalige subsidies voor hulp aan Oekraïense initiatieven
Kleinschalige subsidies voor hulp aan Oekraïense initiatieven
Cashhulp, medische zorg en veilig drinkwater voor getroffen Oekraïners
Cashhulp, medische zorg en veilig drinkwater voor getroffen Oekraïners
Hulpcentrum voor integratie en noodhulp in Bosnië en Herzegovina
Hulpcentrum voor integratie en noodhulp in Bosnië en Herzegovina
Water en voedsel voor ontheemden in Lake provincie
Water en voedsel voor ontheemden in Lake provincie
Water, hygiëne, sanitaire voorzieningen en bescherming voor vluchtelingen en gastgemeenschap
Water, hygiëne, sanitaire voorzieningen en bescherming voor vluchtelingen en gastgemeenschap
Levensreddende medische zorg en voedselhulp voor ontheemden in de Baidoa en Burhakaba districten
Levensreddende medische zorg en voedselhulp voor ontheemden in de Baidoa en Burhakaba districten
Geestelijke gezondheid en psychosociaal welzijn in Kumba
Geestelijke gezondheid en psychosociaal welzijn in Kumba
Zorg voor chronisch zieken in Borno, Nigeria
Zorg voor chronisch zieken in Borno, Nigeria
Onderwijs en noodhulppakketten voor terugkerende ontheemden
Onderwijs en noodhulppakketten voor terugkerende ontheemden