Update: voorlopig geen terugkeer van Rohingya naar Myanmar

Mensenrechtenorganisaties zeggen dat het plan om Rohingya-vluchtelingen terug te laten keren naar Myanmar vanuit Bangladesh gevaarlijk en voorbarig is, terwijl de vluchtelingen volledig in het duister worden gelaten over hun eigen toekomst. Lees hier de laatste ontwikkelingen.

De situatie nu

Zo’n 730.000 Rohingya vluchtten naar Bangladesh vanaf augustus 2017, op de vlucht voor militaire zuivering in Myanmar.

Op 15 november 2018 wilden Myanmar en Bangladesh een start maken met het terugsturen van Rohingya-vluchtelingen. Initieel zouden er 2.260 Rohingya teruggestuurd worden naar Myanmar. Maar het was onduidelijk wie naar huis zou worden teruggestuurd, of wat de autoriteiten van Bangladesh zouden doen als zij zouden weigeren te vertrekken. Dit veroorzaakte angst en verwarring in de overvolle vluchtelingenkampen in Bangladesh, waar de Rohingya nu verblijven.

Verschillende mensenrechtenorganisaties riepen Bangladesh op om het plan op te schorten, en zeggen dat terugkeer nu gevaarlijk en zeer voorbarig is. Generaties lang zijn de Rohingya hun staatsburgerschap in Myanmar geweigerd, en de beperkingen en vijandigheid jegens hen zijn het laatste jaar niet verdwenen. Bovendien vluchten momenteel nog altijd Rohingya uit Myanmar richting Bangladesh uit angst voor repressie en geweld.

Niet geïnformeerd

Rohingya-vluchtelingen zeggen zelf dat ze niet zijn geraadpleegd over terugkeer; en dat ze niet terug zullen gaan voordat hun veiligheid en rechten kunnen worden gegarandeerd. Eerdere terugkeer naar Myanmar na eerder conflict begin jaren negentig leek niet geheel op vrijwilliger basis te zijn gebeurd  en bracht geen vermindering van onderlinge spanningen tussen Rohingya en Rakhine bevolkingsgroepen in Rakhine State.

Rohingya zijn bang dat hun leven, families en gemeenschappen opnieuw zullen worden aangevallen als ze terug zijn in hun thuisland.

Lopend onderzoek in de kampen van Bangladesh toont verwarring en angst bij Rohingya-vluchtelingen. Sommige Rohingya willen graag terug naar Myanmar, maar maken zich zorgen over hun wettelijke status, verder geweld en hoe ze zouden overleven nu hun voormalige huizen en dorpen zijn afgebroken. Anderen waren te bang om zelfs maar te overwegen om terug te gaan. Velen zeiden dat ze geen duidelijke informatie hadden over hoe het terugkeerproces zou werken, of dat ze gedwongen zouden worden terug te keren.

Rohingya hebben dan ook een sterke behoefte aan meer informatie.

Waar gaan ze naar terug?

Bangladesh en Myanmar zeggen dat Rohingya-vluchtelingen teruggebracht zullen worden in groepen van 150. Beide landen hebben herhaaldelijk gezegd dat terugkeer ‘veilig en vrijwillig’ moet zijn. Ze hebben lijsten samengesteld van enkele duizenden vluchtelingen die momenteel in Bangladesh wonen, maar volgens Human Rights Watch hebben de autoriteiten van Bangladesh de namen willekeurig gekozen. Rohingya in de kampen van Bangladesh zijn erg bang dat hun namen op de lijsten zullen staan.

De autoriteiten van Myanmar zeggen dat vluchtelingen zullen worden overgebracht naar een 'doorgangskamp' in een Hla Poe Kaung, ten noorden van de stad Maungdaw, in het noordelijke deel van Rakhine State.

Een analyse van satellietbeelden eerder dit jaar suggereert dat het kamp is gebouwd bovenop de overblijfselen van tenminste vier voormalige Rohingya-dorpen, op land dat werd verbrand en verwoest tijdens de militaire zuivering van vorig jaar.

De autoriteiten van Myanmar blijven zware beperkingen opleggen aan humanitaire organisaties in het noorden van Rakhine State. UNHCR verklaarde dat Rohingya, die in het noorden van Rakhine State verblijven, zich niet vrij mogen bewegen en moeilijk toegang hebben tot gezondheidszorg en scholen. Alle groepen in het gebied, inclusief Rohingya en etnische Rakhine gemeenschappen, leven in angst en wantrouwen ten opzichte van elkaar.

Voorbarig

Mensenrechtenorganisaties hebben het laatste terugkeerplan grotendeels veroordeeld en het voorbarig en gevaarlijk genoemd. Ze riepen Bangladesh op om zijn repatriëringsplan af te breken. Velen hebben gewaarschuwd dat terugkerende Rohingya een groot risico lopen op verder geweld.

UNHCR is niet betrokken is bij het laatste terugkeerplan van de regering van Bangladesh en Myanmar en stelt dat terugkeer van  Rohingya alleen kan worden ondersteund als deze op geheel vrijwillige basis is gebeurd en er harde garanties zijn ingebouwd voor de veiligheid en de burgerrechten van de terugkeerders.

Situatie nu: voorlopig uitgesteld?

Pogingen om Rohingya-vluchtelingen terug te sturen naar Myanmar zijn onderbroken nadat niemand bereid was om in de bus te stappen om over de grens te worden teruggebracht. In plaats daarvan werd er geprotesteerd. De Bengaalse autoriteiten zeggen dat ze zich blijven inzetten voor het terugsturen van Rohingya, maar zullen het opnieuw proberen na de algemene verkiezingen van 30 december. Veel vluchtelingen staan wantrouwend tegenover de Bengaalse autoriteiten en dit zou kunnen leiden tot voortzetting van de protesten in de Cox's Bazaar-kampen.

Gerelateerde projecten

Gezondheidszorg en betere bescherming voor Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh
Gezondheidszorg en betere bescherming voor Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh
Hulp voor kwetsbare vluchtelingen in Noord-Libanon
Hulp voor kwetsbare vluchtelingen in Noord-Libanon
Basisgezondheidszorg voor ontheemde en kwetsbare gemeenschappen in Myanmar
Basisgezondheidszorg voor ontheemde en kwetsbare gemeenschappen in Myanmar
Mijnen en explosieven ruimen ten oosten van Mosul
Mijnen en explosieven ruimen ten oosten van Mosul
Cashhulp voor Syrische vluchtelingen in acute nood
Cashhulp voor Syrische vluchtelingen in acute nood
Noodvoeding voor ondervoede kinderen in Jemen
Noodvoeding voor ondervoede kinderen in Jemen
Voedsel, inkomsten en bescherming voor ontheemden in de CAR
Voedsel, inkomsten en bescherming voor ontheemden in de CAR
Voedsel en water voor kwetsbare gezinnen in Somalië
Voedsel en water voor kwetsbare gezinnen in Somalië
Dekens en matrassen voor ontheemden in Hawassa, Ethiopië
Dekens en matrassen voor ontheemden in Hawassa, Ethiopië
Meer geld voor mobiele gezondheidsteams in Myanmar
Meer geld voor mobiele gezondheidsteams in Myanmar
Hulp aan Burundese vluchtelingen in Tanzania
Hulp aan Burundese vluchtelingen in Tanzania
Geld voor matrassen en kachels voor vluchtelingen in Servië
Geld voor matrassen en kachels voor vluchtelingen in Servië
Gezondheidszorg, preventie (seksueel) geweld en slachtofferhulp in Rakhine State
Gezondheidszorg, preventie (seksueel) geweld en slachtofferhulp in Rakhine State
Gezondheid en bescherming voor ontheemden in Centraal-Kasai, Congo
Gezondheid en bescherming voor ontheemden in Centraal-Kasai, Congo
Noodhulp voor Zuid-Soedanese vluchtelingen in Bidibidi
Noodhulp voor Zuid-Soedanese vluchtelingen in Bidibidi
Betere toegang tot gezondheidszorg in Kayah State
Betere toegang tot gezondheidszorg in Kayah State
Opsporing en bescherming van alleenstaande Syrische vluchtelingenkinderen in Jordanië
Opsporing en bescherming van alleenstaande Syrische vluchtelingenkinderen in Jordanië
Lesbos: er is hard gewerkt aan fatsoenlijke opvang, Griekenland
Lesbos: er is hard gewerkt aan fatsoenlijke opvang, Griekenland
Uit de mijnen terug naar school in DR Congo
Uit de mijnen terug naar school in DR Congo
Betere toegang tot gezondheidszorg voor getroffen gemeenschappen in Shan State
Betere toegang tot gezondheidszorg voor getroffen gemeenschappen in Shan State
Water en sanitaire voorzieningen in vluchtelingenkamp Arbat in Irak
Water en sanitaire voorzieningen in vluchtelingenkamp Arbat in Irak
Onderwijs en psychosociale hulp aan kinderen in het noorden van Syrië
Onderwijs en psychosociale hulp aan kinderen in het noorden van Syrië
Onderwijs voor ontheemde kinderen in Menaka, Mali
Onderwijs voor ontheemde kinderen in Menaka, Mali
Verbeterde gezondheidszorg in Adamawa en Borno State
Verbeterde gezondheidszorg in Adamawa en Borno State
Medische zorg en bescherming voor kinderen in Syrië
Medische zorg en bescherming voor kinderen in Syrië