26-09-2016 | Laatste update: 04-07-2017 | Irak

"In het vluchtelingenkamp naast het dorp wonen inmiddels 32.000 mensen"

Onze directeur Tineke Ceelen is afgereisd naar het noorden van Irak, omgeving Mosul, waar de bevrijding van de miljoenenstad op de Islamitische Staat in volle gang is, maar trager verloopt dan aanvankelijk verwacht. Desalniettemin ontvluchten tienduizenden mensen het gebied op zoek naar veiligheid. Tineke doet verslag.

Zaterdag, 26 november 2016

Zwarte rookpluimen hangen in de verte boven Dibaga, een dorp met zo'n 4.000 inwoners. Het zijn de olievelden die IS in brand gestoken heeft om vliegtuigen hun precisiebombardementen te beletten. In het vluchtelingenkamp naast het dorp wonen inmiddels 32.000 mensen die tussen oktober 2015 en vandaag op de vlucht sloegen voor het brute geweld. 

Pal naast Dibaga kamp ligt een screeningscentrum, hier worden nieuwe vluchtelingen gecheckt om er zeker van te zijn dat geen strijders of collaborateurs met IS zich onder de vluchtelingen mengen. Bijna niemand mag het screeningscentrum in, het is strikt militair gebied. Ook voor de kampen moet je schriftelijke toestemming hebben en die toestemming krijgen wordt almaar ingewikkelder. De totaal onverwachte aanval van IS in Kirkuk, nog maar weken geleden, waarbij 130 doden vielen, heeft diepe sporen nagelaten. De touwtjes zijn stevig aangetrokken.

In Dibaga loopt een kampofficial met ons mee. 'We have some kind of mess', beschrijft hij adequaat de chaos in het kamp. Tenten en kleine houten schuurtjes wisselen elkaar af, de tenten zijn ongeschikt voor de winterse kou, en zeker tegen winterse neerslag. Als het hard heeft gewaaid krijg ik allemaal mensen op kantoor die vertellen dat hun tent weggewaaid is. 'Maar we hebben niks beters om uit te delen', vertelt de vriendelijke Omar. 

Bij elke stap die we zetten in het kamp wordt hij aangeklampt door wanhopige bewoners. Een jonge moeder duwt haar koortsige baby tegen Omar aan. Het kind is broodmager, huilt krachteloos. Omar vertelt dat hij niets kan doen voor zo'n moeder. 'Als ik voor haar en haar baby een uitzondering maak staan er morgen 30.000 aan mijn bureau met allemaal hun eigen ernstige probleem, ik kan niet slechts één iemand helpen'. Ik kan zien dat het Omar raakt, hij haalt zijn grote hand even liefkozend door het haar van het piepkleine meisje. 

Bij de voedseldistributie staat een lange rij wachtenden, ik kan de laatste niet zien. Eén voor één krijgen de vluchtelingen een lepel rijst en wat saus opgeschept, hun enige maaltijd van de dag. Een oude man zit helemaal alleen met zijn bord midden op het plein te eten.

Maroua van 18 en haar broer Ali van 16 komen uit Hawidja. Ze wonen sinds 3 maanden in Dibaga kamp. Het leven onder de Islamitische Staat was heel zwaar, vertellen ze. Ze gingen naar school maar IS verbood vakken als Engels, aardrijkskunde, schrijven en binnenlandse geschiedenis. Bij het begin van de les moesten de leerlingen uit volle borst 'ja' antwoorden op de vraag of zij van Aboubakar Al Baghdadi hielden, de leider van IS. En ook make-up en nagellak waren verboden, verzuchtte Maroua, want 'you cannot change the look of Gods creatures', volgens de extremistische strijders. 

Als ik informeer naar Ali's toekomstdromen antwoordt de tiener afgemeten 'voor ons is het leven afgelopen, het betekent niets meer voor ons'.

Help jij ons helpen?

Stichting Vluchteling treft voorbereidingen om zoveel mogelijk burgers die Mosul ontvluchten te helpen. We hebben nu capaciteit om 60.000 mensen, op de vlucht voor het geweld uit Mosul, terzijde te staan. Maar veel meer hulp is nodig.

In een nachtmerriescenario kunnen een miljoen mensen op de vlucht slaan, binnen een tijdbestek van een aantal dagen of weken. Jij kunt ons nu al helpen door een donatie te doen waarmee wij dekens, kleding en andere noodzakelijke spullen in kunnen kopen om direct te kunnen helpen als de nood het hoogst is.


Onze directeur Tineke Ceelen is afgereisd naar het noorden van Irak, omgeving Mosul, waar ze onder andere een screeningscentrum bezoekt voor vluchtelingen. In de screeningscentra worden alle mannen en jongens ouder dan 14 jaar die Mosul ontvluchten gecontroleerd of ze geen banden hebben met IS.

Gerelateerde projecten

Medische en psychologische zorg in Tel Afar

Medische en psychologische zorg in Tel Afar

Medische zorg via een mobiele kliniek ten noorden van de Sinjar bergen in Irak

Medische zorg via een mobiele kliniek ten noorden van de Sinjar bergen in Irak