Soedan

Inleiding
Met een totaal van 4,9 miljoen ontheemden is Soedan de regio die het grootste aantal ontheemden ter wereld kent. In de regio Darfur, waar mensen strijden voor gelijke rechten en autonomie, duurt het conflict tussen de Soedanese regering en rebellenlegers voort. Het vredesakkoord van januari 2005, heeft wel een einde gemaakt aan het conflict tussen Noord en Zuid Soedan. Als onderdeel van dit vredesakkoord, is er in januari 2011 een referendum gepland waarin de Zuid-Soedanese bevolking zich mag uitspreken over afscheiding van Noord Soedan.   

Stichting Vluchteling Helpt
In de provincie Bahr el Ghazal, in Zuid-Soedan, helpt Stichting Vluchteling met het herstel van medische klinieken en basis gezondheidzorg voor zo’n 350.000 ontheemden en terugkerende vluchtelingen. Voor vluchtelingen blijft de terugkeer naar Zuid-Soedan moeizaam door de vernielde infrastructuur en gebrek aan basisvoorziening zoals gezondheidszorg en schoon drinkwater.

Stichting Vluchteling ondersteunt daarnaast de capaciteitsopbouw van de lokale ministeries van volksgezondheid en helpt met de coördinatie van de primaire gezondheidszorg in Zuid- Soedan.

In Noord, West en Zuid Darfur, biedt Stichting Vluchteling medische zorg en schoon drinkwater aan zo’n 600.000 ontheemden. Ook wordt er aandacht besteed aan protectie van kwetsbare groepen, met name vrouwen en kinderen. Via klinieken hebben vrouwen toegang tot psychologische ondersteuning en reproductieve gezondheidszorg.

Conflict

Zuid-Soedan
De oorsprong van het conflict tussen Noord- en Zuid-Soedan ligt in de tegenstellingen tussen het Arabische, islamitische noorden en het zuiden, waar de zwarte Afrikaanse bevolking christelijk of animistisch is. In 1983 leidde de onderdrukking van het zuiden door de Arabische regering tot een burgeroorlog tussen het regeringsleger en rebellenlegers. Tijdens deze oorlog zijn ruim twee miljoen mensen omgekomen, zijn ruim vier miljoen Zuid-Soedanezen binnen hun eigen landgrenzen op de vlucht geslagen en zijn ongeveer 500.000 Zuid-Soedanezen gevlucht naar buurlanden. Het vredesakkoord van januari 2005, dat ondertekend werd door de Soedanese regering en het Soedanese bevrijdingsleger SPLA/M betekende het einde van het conflict. In juli 2009 waren er naar schatting van de VN vredesmissie in Soedan 2,5 miljoen Zuid-Soedanese vluchtelingen en ontheemden teruggekeerd. De vluchtelingen keren terug naar totaal verwoeste gebieden en dit creëert grote druk op de schaarse grond en andere hulpbronnen. Daarnaast is de veiligheidsituatie in Zuid-Soedan sinds 2009 weer verslechterd door aanvallen van de Oegandese Lord’s Resistance Army en hoog oplopende etnische spanningen.

Darfur
Het conflict in Darfur begon in 2003, toen twee rebellenbewegingen een campagne begonnen gericht tegen de historische, politieke en economische marginalisering van Darfur. De strijd om land en hulpbronnen die als gevolg van droogtes uitbrak tussen zwarte Afrikaanse landbouwers en Arabische nomaden escaleerde toen de regering militaire aanvallen ging coördineren met een gewapende Arabische militie bekend als de ‘janjaweed’. De janjaweed-milities staan bekend om hun genadeloze aanvallen, met verkrachtingen en massaslachtingen, gericht tegen de niet-Arabische etnische groepen in Darfur. Meer dan 400 dorpen werden volledig verwoest en miljoenen burgers werden gedwongen hun huizen te ontvluchten. Het gevolg was een grootschalige humanitaire crisis. Ten gevolge van directe aanvallen en de verslechtering van de leefomstandigheden zijn tussen 2003 en 2005 naar schatting 300.000 mensen omgekomen en zijn meer dan twee miljoen mensen ontheemd geraakt door het conflict. Het vredesakkoord van 2006 en de inzet van de UNAMIS vredesmissie konden geen einde aan de gevechten bewerkstellingen. Dit leidde enkel tot de versplintering van de verschillende rebellengroeperingen.   

Cijfers Soedan
Oppervlakte: 2.506.000 km²
Aantal inwoners: 42,3 miljoen
Hoofdstad: Khartoem
Staatshoofd: president Omar al-Bashir, 1993
Conflict: 1954 - heden
Aantal vluchtelingen: 348.500
Aantal ontheemden: 4,9 miljoen

Meer lezen over Soedanese vluchtelingen?
Van Heuven Goedhart-penning 2008 voor Marie Rose Neloum!
www.radiodarfur.nl
Ontmijning in Zuid-Soedan
Het project 'veilig thuis in Zuid-Soedan'

Laatste update: oktober 2010