Indonesië

Als gevolg van het beleid van de voormalige Indonesische president Soeharto zijn etnische spanningen ontstaan in Indonesië. Dit ontaarde in meerdere conflicten, waaronder op Atjeh en op de Molukken. Inmiddels is de politieke situatie in veel gebieden stabiel, maar de wederopbouw van verwoeste gebieden is nog lang niet voltooid.

Oppervlakte: 1.919.443 km²
Aantal inwoners: 234,7 miljoen
Hoofdstad: Jakarta
Staatshoofd: president Susilo Bambang Yudhoyono, 2004
Conflict: 1967 - 2005
Aantal vluchtelingen: 20.230
Aantal ontheemden: 150.000 – 250.000

Conflict
Veel conflicten in Indonesië zijn ontstaan als gevolg van het transmigratieprogramma van president Soeharto, die regeerde van 1967 tot 1998. Om de bevolkingsdruk te spreiden, verplaatste hij grote groepen mensen van drukbevolkte gebieden, zoals op Java, naar andere eilanden. De plotselinge confrontatie met andere bevolkingsgroepen leidde tot etnische spanningen en steeds meer conflicten over land en hulpbronnen.

Ook de onafhankelijkheidsstrijd in Atjeh kan herleid worden naar de transmigratiepolitiek van Soeharto, gecombineerd met de uitbuiting van de lokale bevolking door de elites. Dit heeft geleid tot de oprichting van de Beweging voor een vrij Atjeh -de GAM- in 1975. Zowel het regeringsleger als de GAM maakte zich jarenlang schuldig aan geweld. In augustus 2005 kwamen de GAM en de regering tot een vredesakkoord. Sindsdien is Atjeh een stuk veiliger geworden, hoewel het geweld niet helemaal is opgehouden. Ondanks dat de tsunami in 2004 voor nog eens 500.000 ontheemden in Atjeh zorgde, had de natuurramp ook een positief effect op het conflict. Door de komst van internationale hulporganisaties konden ook slachtoffers van het conflict worden geholpen en de aanwezigheid van internationale instanties had een positief effect op het vredesproces. Sindsdien zijn veel vluchtelingen teruggekeerd naar Atjeh.

De val van Soeharto in 1998 zorgde niet alleen voor een economische crisis in het land, maar ook voor een politiek machtsvacuüm. Er ontstond een machtsstrijd tussen diverse lokale partijen, met conflicten langs etnische of religieuze lijnen als gevolg. Zo ontstonden er op de Molukken spanningen tussen moslims en christenen, waardoor 200.000 mensen ontheemd raakten. Door verbeterde verhoudingen tussen de christenen en moslims is het grootste gedeelte van deze ontheemden inmiddels teruggekeerd.

Hulp
Op de Molukken en in Atjeh zijn de conflicten afgenomen en is de wederopbouw in volle gang. Jaren van geweld en economische crisis, evenals de tsunami, hebben ertoe geleid dat basisvoorzieningen veelal ontbreken. Een belangrijke eerste stap naar een duurzame wederopbouw van de gebieden is een samenleving waarin samenwerking en wederzijds respect centraal staan. Stichting Vluchteling draagt hieraan bij door de ondersteuning van lokale autoriteiten bij het opzetten van een eerlijke bestuurstructuur, evenals de oprichting van jeugdcentra en bemiddeling bij problemen met land- en eigendomsrechten.

Laatste update: augustus 2008.